Facebook
/Zabytki

Zabytki

Historia nie była łaskawa dla zabytkowej substancji Gołdapi. Ostatnia wojna przyniosła miastu prawie całkowitą zagładę. Najcenniejsza, śródmiejska zabudowa, uległa zniszczeniu. To, co zostało stanowi jedynie ślad architektury, która charakteryzowała miasto w czasach minionych. Te skromne pozostałości utrzymywane są w przyzwoitej kondycji.

Rapa

Dwadzieścia sześć kilometrów na zachód od Gołdapi, na skraju Rysiego Bagna skraju Lasów Skaliskich w Rapie koło Żabina, niejednego przybysza zaskakuje niezwykła budowla.

Jest to najprawdziwsza piramida – wybudowany w 1811 roku rodzinny grobowiec junkierskiej rodziny Farenheidów. Jest to miejsce magiczne, jeden z najciekawszych zakątków ,,Polski nieznanej” .

Zbudowana została na planie kwadratu o boku 10 m i zwieńczona piramidalnie. Ogólna wysokość – 15,9 m. Zewnętrzne ściany mają nachylenie około 700. Wewnętrzna ich powierzchnia, tworząca ściany komory grobowej, nachylona jest, podobnie jak w piramidzie Cheopsa, pod kątem 51052.

Swoiste mauzoleum kryje w swoim wnętrzu szczątki zmarłych. Zwłoki uległy samoistnie zabalsamowaniu, co przypisuje się własnościom piramid i odpowiednio zaprojektowanego grobowca. Faktem jest, że choć umieszczono go na bagnistym terenie, w jego wnętrzu trudno natrafić na insekty. Według niektórych radiestetów, w miejscu budowy grobowca krzyżują się ważne linie promieniowania geomantycznego, dochodzące m.in. do angielskiego Stonehenge.

Pośród kilku istniejących w Polsce podobnych budowli piramida w Rapie jest najbardziej znaną i jednocześnie największą.

Stańczyki

Z mostami w Stańczykach jest po trosze tak, jak z greckim Partenonem, bowiem w tych dwóch przypadkach architekci trzymali się żelaznych reguł, jednakowoż do pewnych granic. Gdyż zależało im również na elegancji obu budowli. A wiadomo, elegancja to w jakiejś mierze intuicja…

Jak wiemy narożne kolumny Partenonu są nieco węższe od pozostałych, by nie czyniły złudzenia optycznego, ukazującego je jako grubsze. Podobnie jest z tak zwanym stylobatem, czyli płaską powierzchnią bezpośrednio pod kolumnami – w Partenonie jest nieco wypukły, by nie sprawiał wrażenia wklęsłego. A więc nie tylko względy praktyczne, ale i estetyczne. Z takich też powodów włoscy architekci nieco przekroczyli fizyczne reguły projektując mosty w Stańczykach – dokonali intuicyjnych poprawek, by budowle dawały wrażenie lekkości. I rzeczywiście obie wyglądają na lekkie i wysmukłe mimo 36,5 metrów wysokości ponad dosyć wartki nurt rzeczki Błędzianki (ich długość sięga 250 metrów).

Mowa była o Grecji, ale zdobienia włoscy projektanci mostów zapożyczyli od rzymskich akweduktów (stąd nazwa Akwedukty Północy). Choć woda zaczęła je drążyć dopiero po latach, gdyż mosty zaczęły się starzeć, jako obiekty nieużywane, tym bardziej, że po drugiej wojnie światowej żaden pociąg już po nich nie jeździł. Dotyczy to konkretnie jednego z nich, bo tylko mostem północnym do jesieni 1944 roku kursował pociąg. Jeździł wtedy z Gołdapi do Żytkiejm, Gumbina (dziś Gusiew w obwodzie kaliningradzkim FR) a nawet Królewca. Po południowym moście, który wybudowano w latach 1923 -1926, pociąg nigdy nie przejechał. Warto przy okazji przypomnieć, że Gołdap od 1899 roku należała do najważniejszych węzłów kolejowych w Prusach wschodnich, gdyż pociągi odchodziły wtedy od miasta w pięciu kierunkach. Dziś czynnym fragmentem tej trakcji jest odcinek prowadzący m.in. przez Tokariewkę w obwodzie kaliningradzkim FR.

Aktualnie mosty są prywatną własnością, jeden z nich został wyremontowany, zaś zwiedzanie jest płatne. W 2006 roku latem kręcono tu niektóre sceny do filmu „Ryś” ze Stanisławem Tymem w roli głównej. Na tle tych obiektów realizowano reklamę telewizyjną popularnych ciasteczek.

Informacja praktyczna:

- telefony do właściciela mostów:

607 875 307
661 833 474

- telefon do organizatora skoków na bungie:
513 164 482

Konkatedra w Gołdapi

Kosciół pod wezwaniem N.M.P. Matki kościoła, zbudowany w stylu późnogotyckim w 1560r. z emporą i kruchtą południową z 1706r. oraz zakrystią z 1717r. Do 1945r. był to kościół ewangelicki, w 1944r. poważnie zniszczony, odbudowany dopiero w latach 80-tych. Po ukończeniu odbudowy w 1992r. ustanowiony konkatedrą.

Kosciół sw. Leona w Gołdapi

Kosciół wybudowany w roku 1894 w stylu neogotyckim. Posiada trzy drewniane ołtarze, ambonę z baldachimem oraz organy z XX w. Jest to jedyny niezniszczony przez wojnę kościół w Gołdapi.

Wieża Cisnień w Gołdapi

Wzniesiona w 1905r. przez gdańską firmę „A.W. Muller” jako element sieci wodociągowej. Po gruntownym remoncie stanowi jedną z atrakcji turystycznych Gołdapi. Wieża posiada dwa nowoczesne tarasy widokowe. Można z nich podziwiać panoramę miasta oraz otaczające je lasy. Na wieży znajduję się kawiarenka.

Zabytkowy Cmentarz

Cmentarz powstał około 1915r. w czasie I wojny swiatowej. Wyznaczony na planie prostokąta, położony przy ulicy Suwalskiej. Pochowano na nim około 150 żołnierzy niemieckich i ponad 400 rosyjskich poległych w latach 1914-1920.

Pamiątkowy głaz

Pamiątkowy głaz ku pamięci gołdapskich żydów zamordowanych przez nazistów w latach 1933-1945 odsłonięty został w 1998r. Obelisk wzniesiona na miejscu synagogi spalonej w czasie Nocy Kryształowej z 9 na 10 listopada 1938r. Gołdapska synagoga istniała od 1823r.

Zabytkowy cmentarz żydowski w Gołdapi

Cmentarz z początku XIX w. Pogrzebano tutaj około 70 osób. Najstarsza macewa z 1860r. najmłodsza – z 1907r. Zdewastowany w czasie II wojny swiatowej. W 1989r. kirkut uporządkowano, a w 2001r. został odnowiony przez samorządy Gołdapi i partnerskiego miasta Givat Shumel oraz Fundację Rodziny Nissenbaumów.

Muzeum Ziemi Gołdapskiej

Miesci się w zabytkowych budynkach pokoszarowych. Jego powstanie jest efektem wielo-letniego kolekcjonowania przez M. Ratasiewicza różnego rodzaju przedmiotów i pamiątek związanych z ziemią gołdapską. W muzeum znajdują się wystawy stałe, ekspozycje czasowe oraz odbywają się lekcje muzealne. Organizowane są imprezy promujące region.

Kwatera naczelnego dowództwa Luftwaffe

Kwatera niemieckiego Naczelnego Dowództwa Wojsk Lotniczych z czasów II wojny o kryptonimie „Robinson”. Położona jest w lesie Kumiecie. Prawdopodobnie tutaj znajdował się także ośrodek badawczy prowadzący badania nad silnikiem pocisków V-2 oraz eksperymentalna hamownia silników odrzutowych.

Głazy Wilhelma II

Głazy narzutowe upamiętniające cesarskie polowania na jelenie w Puszczy Rominckiej. W miejscach ustrzelenia wyjątkowych okazów cesarz kazał stawiać głaz z odpowiednią inskrypcją, mówiącą o dacie polowania oraz o wielkości upolowanej zwierzyny. Po obu stronach granicy znajdują się ich 14. Polska część puszczy skrywa 8 głazów cesarza Wilhelma II.

Kosciół w Dubeninkach

Kosciół p.w sw. Andrzeja Boboli i Apostołów Piotra i Pawła. Pierwotnie kościół ewangelicki, po wojnie rzymsko-katolicki. Pierwszy kościół został wzniesiony z drewna w 1620r. Obecny, w stylu neogotyckim, pochodzi z 1903r. w XVII i XVIII w. odprawiano tu nabożeństwa w trzech językach: niemieckim, litewskim i polskim, zas trójjęzyczne kazania przetrwały aż do XX wieku.

Grobowiec w Zakałczu Wielkim

Kaplica rodziny Steinerów z kryptą grobową z około 1860r. ukryta posród cmentarza ewangelickiego. Grobowiec swoim kształtem przypomina sześcian. Sciany zdobią freski z motywami starogermańskimi. Przed budowlą zachowały się słupy branne, gdzie na jednym z nich wyryto serce i datę „1863”.

Kosciół w Baniach Mazurskich

Jest to dawny kościół zbudowany w latach 1566-1574. Kosciół zniszczony w czasie II wojny swiatowej. Odbudowany został w latach 70-tych już jako katolicki p.w. sw. Antoniego Padewskiego. Wnętrze swiatyni jest w stylu renesansowym.

Cerkiwe greko-katolicka w Baniach Mazurskich

Unikatowy zabytek z II połowy XIX wieku. Początkowo mieściła się tu kaplica baptystów. Ukrainscy greko-katolicy w Baniach Mazurskich i okolicznych wsiach pojawili się w 1947 roku w ramach akcji „ Wisła”.

Kosciół w Żabinie

Wybudowany w 1672 roku. Na uwagę zasługują zabytkowy ołtarz barokowa ambona oraz wspaniałe zabytkowe organy. Ciekawostką swiątyni jest wieża koscielna oraz podziemia, w których znajduję się grób fundatora kościoła Christiana Wilhelma von Lau.


Skorzystałeś z informacji o zabytkach? A może jakiś odwiedziłeś? Podziel się wrażeniami na Facebooku!