Puszcza Romincka przecięta jest granicą Polski i obwodu kaliningradzkiego Federacji Rosyjskiej. Wzdłuż południowej granicy regionu prowadzi szosa z Gołdapi do Wiżajn. Po istniejącej przed 1945 rokiem linii kolejowej, która otaczała Puszczę Romincką, zostały nasypy, wykopy oraz mosty i wiadukty. W Puszczy znajdują się unikalne rośliny oraz ciekawy zwierzostan. Spotkać tu można wierzbę borówkolistną, brzozę niską, górską lilię złotogłów i malinę moroszkę. Wśród zwierząt spotykamy m.in.: jelenie, łosie, wilki, dziki, lisy, jenoty, wydry oraz sporą populacje bobrów. Można natrafić na czarnego bociana i orła bielika. W latach siedemdziesiątych utworzono w Puszczy pięć rezerwatów, których jednym z najciekawszych elementów jest starodrzew. Są to rezerwaty: Dziki Kąt, Czerwona Struga, Mechacz Wielki, Boczki i Żytkiejmska Struga. Puszcza też ma swoją legendę. Był to niegdyś rewir łowiecki cesarza Wilhelma II, który każdego ubitego przez siebie jelenia upamiętniał kamieniem opatrzonym okolicznościowym napisem. Dlatego też znaczącym dla regionu wydarzeniem stało się powołanie 14 stycznia 1998 roku przez Wojewodę Suwalskiego, Parku Krajobrazowego Puszczy Rominckiej. Jego, znajdująca się w Puszczy Rominckiej, zasadnicza część zajmuje powierzchnię 14620 ha, zaś położona na terenie gminy Gołdap i gminy Dubeninki otulina zajmuje 8500 ha.

Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej

Żytkiejmy, ul. Szkolna 1
19-504 Dubeninki
tel./fax (+48) 87 615 97 27
e-mail: puszczaromincka@poczta.onet.pl
www.parkikrajobrazowewarmiimazur.pl/puszczyrominckiej/

Głazy Wilhelma

Puszcza Romincka na przełomie XIX i XX w. była rewirem łowieckim cesarza Wilhelma II. Cesarz wybudował w Cesarskich Romintach drewniany dworek myśliwski w stylu norweskim (aktualnie znajduje się on w parku miejskim w Królewcu, dokąd został przeniesiony w częściach).

Prawie każdego roku w końcu września lub na początku października, w czasie rykowiska, cesarz zjawiał się w Kaiserich Rominten, by oddać się zajęciu myśliwskiemu. Polował na jelenie rominckie, które były sławne w całej Europie.

Na cesarskich polowaniach gościła arystokracja z całej Europy. Miejsca, w których cesarz ustrzelił najlepsze, kapitalne jelenie upamiętniano głazami (Hirsh gedenk steine) z odpowiednimi napisami. Zachowało się ich czternaście (i jeden sprzed pobytu cesarza), w tym po polskiej stronie osiem. W polskiej części puszczy znajdują się one w następujących miejscach: w rezerwacie "Boczki" (Kamień Paszy), na granicy oddziałów 202-283 (z liśćmi dębu), nad dopływem Czerwonej Strugi (dwustronny), przy Drodze Rominckiej (mały), na płn. od Wilczej Góry (pod dębami), na "wyspie" wśród łąk, (bez napisu), na wschód od Błąkał, nad rzeczką (w błocie), na zachód od Hajnówka (bez napisu).

W rosyjskiej części puszczy znajduje się siedem głazów pamiątkowych.

Puszcza Romincka (Rominten Heide) przez stulecia była rewirem łowieckim władców Prus. Od 1890 roku   do 1893 co roku polował w Puszczy cesarz niemiecki Wilhelm II. Ustanowił on Puszczę Romincką cesarskim rewirem łowieckim. W 1891 roku w Romintach Cesarskich (17 km na płn-wsch. od Gołdapi, obecnie   po stronie rosyjskiej) powstały wybudowane w stylu norweskim cesarski pałac myśliwski Jagdschloss Rominten oraz kaplica Św. Huberta (1893). Od 1933 roku polowania w Puszczy Rominckiej rozpoczął premier Prus Herman Göring. W 1936 roku w pobliżu pałacu cesarskiego powstał na jego zamówienie wzorowany na staropruskiej siedzibie książęcej  Dwór Myśliwski (Jägerhof Rominten, zwany też Reichsjogerhof). W 1938 roku Puszczę przekształcono w państwowy rewir łowiecki. W dworze Jägerhoff często przebywał, uczestnicząc w polowaniach Herman Göring, dowódca Luftwaffe, łowczy III Rzeszy, od 1940 roku marszałek.

W 1940 roku obok dworu myśliwskiego wybudowano bunkier zapewniający ochronę przed atakiem z powietrza. Po ataku Niemiec na ZSRR w Puszczy Rominckiej ulokowała się kwatera główna Naczelnego Dowództwa Wojsk Lotniczych: Oberbefehlshaber der Luftwaffe Hauptquartier (OKL). Pierwotnie kwatera główna Luftwaffe znajdowała się w miejscowości (Breitenheide) Szeroki Bór. Jednak z powodu błędów konstrukcyjnych, jak też konieczności przebywania sztabu w pobliżu dowódcy wojsk lotniczych, kwaterę przeniesiono do Puszczy Rominckiej. Ulokowano ją w Lesie Kumiecie nad jeziorem Gołdap. Operacjami wojennymi lotnictwa kierowano z pociągów specjalnych (Sonderzug). Herman Göring miał do dyspozycji dwa pociągi: Asien oraz od 1 lutego 1943 roku  Pommern I. Sztab Luftwaffe przebywający w pobliżu miejsca pobytu marszałka Göringa dysponował pociągiem specjalnym Robinson (od 1 lutego 1943 roku Pommern II). Pociągi specjalne, stale gotowe do wyjazdu, stacjonowały pod parą na dwóch stacjach kolejowych: Eichkamp oraz Kumiecie Wielkie (Gross Kummetschen). Od kryptonimu pociągu specjalnego, kompleks wojskowy nad jeziorem Gołdap, zwano Robinson. Prawdopodobnie w Lesie Kumiecie znajdował się także ośrodek badawczy pracujący nad silnikiem do pocisków V-2. Znajdowała się tu eksperymentalna hamownia silników odrzutowych. Hamowania, zwana potocznie ,,wyrzutnią” na skutek ludzkiej głupoty została wysadzona w powietrze w latach osiemdziesiątych.

W kompleksie Robinson wybudowano m. in. ciężki schron przeciwlotniczy, dwa schrony do pracy sztabowej ze stopami strunobetonowymi (w latach 70-tych schrony te, pełniące też przypuszczalnie funkcję kasyna sztabu Luftwaffe, zostały zaadoptowane na stołówkę i kawiarnię ośrodka RTV, obecnie sanatorium ,,Wital”) 6 obiektów ceglanych, 3 duże zbiorniki przeciwpożarowe.

Z Puszczy Rominckiej w latach 1941-1944 kierowano akcjami niemieckiego lotnictwa wojskowego od Atlantyku po Rosję i od Norwegii po Egipt. Nocą z 17 na 18 sierpnia 1943 roku lotnictwo RAF zniszczyło niemiecki ośrodek rakietowy w Penemünde na wyspie Uznam. Na wiadomość o tym, że Hitler przebywający w Wilczym Szańcu w Gierłoży koło Kętrzyna, żąda ukarania winnych, stacjonujący w Kumieciach, w swoim pociągu specjalnym szef sztabu Luftwaffe, generał pułkownik Hans Jeschonnek popełnił samobójstwo. Został pochowany nad jeziorem Gołdap.

1 sierpnia 1944 roku został wydany rozkaz zniszczenia siedziby Göringa w Romintach, w przypadku zagrożenia ze strony zbliżającej się Armii Czerwonej. Na hasło ,,Johannisfeuer” rozkaz wykonano nocą z 19 na 20 października 1944 roku. Okres pobytu Hermana Göringa w Puszczy Rominckiej opisał Michael Tournier w książce ,,Król Olch”.

Puszcza o powierzchni 230 km² położona jest w północno-wschodniej Polsce, jest największym kompleksem leśnym na Pojezierzu Ełckim, które jest częścią Pojezierza Mazurskiego. Znajduje się na wschód od jeziora Mamry. Teren puszczy jest falisty, pokryty licznymi wzgórzami morenowymi, które nie układają się w typowe ciągi morenowe, co bardzo utrudnia gospodarkę rolną. Prawdopodobnie właśnie dzięki temu zachowały się tu pod lasami duże obszary gleb żyznych, będące siedliskami grądów. Wiele wzniesień Puszczy Boreckiej przekracza wysokość 200 m n.p.m. Najwyższym z nich jest Lipowa Góra(223m n.p.m.) Pagórki pooddzielane są siecią bezodpływowych, zabagnionych obniżeń. W tych obniżeniach można spotkać wysokie i przejściowe torfowiska. W dolinach między pagórkami płyną również okresowe i całoroczne strumyki. Oprócz tych niewielkich zbiorników wodnych na terenie Puszczy znajdują się też liczne malownicze jeziora: Szwałk Wielki (217 ha), do którego dopływa Czarna Struga, Pilwąg (152 ha), Haszno 605 ha) Litygajno (173 ha), Szwałk Mały (70 ha), Ciche (19 ha).

Najatrakcyjniejsze pod względem przyrodniczym i krajobrazowym fragmenty puszczy objęto ochroną w czterech rezerwatach:

  • rezerwat wodno-leśny Mazury o powierzchni 292,7 ha – położony między jeziorami Szwałk Wielki, Piłwąg i Łaźno, obejmuje także trzy zalesione wysepki na jeziorze Piłwąg oraz pas lasu przylegający do jeziora od północy i wschodnią część tego jeziora o powierzchni 80 ha; jest ostoją ptactwa wodnego;
  • rezerwat leśny Jezioro Borki o powierzchni 232 ha. Zawiera wielopiętrowe drzewostany z obecnością świerku, graba, dębu, jesionu, lip liczących 100-150 lat; na terenie rezerwatu występuje ok. 320 gatunków roślin, w tym 15 gatunków drzew i 19 gatunków krzewów;
  • rezerwat Lipowy Jar w rejonie jez. Pilwąg o powierzchni 48,5 ha; utworzony w centralnej części Puszczy Boreckiej w celu zachowania wielogatunkowego, dorodnego lasu liściastego, porastającego wzgórza o stromych zboczach, unoszących się nad głęboka doliną.
  • rezerwat florystyczny Wyspa Lipowa o powierzchni 2,7 ha

Czy wiesz, że w Puszczy Boreckiej, a nie Białowieskiej kręcone są reklamy jednego ze znanych produktów alkoholowych?

Nadleśnictwo Czerwony Dwór

Czerwony Dwór 13
19 – 411 Świętajno
tel. 48 87 523 85 11
e-mail: czerwonydwor@bialystok.lasy.gov.pl
http://www.bialystok.lasy.gov.pl/web/czerwony_dwor

W 1976 r. na obszarze zagłębienia Szeszupy i terenach otaczających jezioro Hańcza utworzono Suwalski Park Krajobrazowy. Był wtedy pierwszym tego typu obszarem chronionym w Polsce. Powierzchnia Parku wynosi 6284 ha, w tym około 60% stanowią użytki rolne, 10% wody, 24% lasy i zadrzewienia, 4% tereny zabagnione, 2% pozostałe grunty. Na atrakcyjność krajobrazu Parku wpływa przewaga użytków rolnych. Duże otwarte przestrzenie doskonale odsłaniają niezwykle bogatą rzeźbę terenu. Na terenie Parku znajdują się 24 jeziora o powierzchni większej od 1 ha. Cały obszar znajduje się w dorzeczu Niemna, do którego doprowadzają wody dwie rzeki: Czarna Hańcza i Szeszupa.

Suwalski Park Krajobrazowy

Malesowizna – Turtul
16-404 Jeleniewo
tel./087/ 569 18 01
e-mail: zarzad@spk.org.pl
www: http://www.spk.org.pl/

Do góry